Flexrooster moet leerlingen meer individuele keuzes voor schoolloopbaan bieden

De ‘motivatiesnaar’ opzoeken en aanslaan’

Het lesrooster binnen het onderwijs in Nederland kent een lange traditie. Generaties zijn opgegroeid met het vertrouwde 50-minuten-rooster. Om 8.30 uur beginnen, je 8 uren volgen en in de loop van de middag klaar. Op naar de volgende dag die er ook weer zo uit ziet. Het Cambium College, locatie Buys Ballot (vmbo-tl, havo en vwo) stapt in het schooljaar 2022/2023 over op het zogenoemde flexrooster.

Al zo rond het jaar 2000 vroegen meer en meer onderwijsmensen zich af of dit rooster nog wel zo goed past in de moderne tijd. De term ‘flexrooster’ stak de kop op en inmiddels hebben tientallen scholen in Nederland (een variant van) het flexrooster ingevoerd. Het idee achter het flexrooster is om leerlingen meer en meer in staat te stellen keuzes te maken die goed voor ze zijn. Meer verantwoordelijkheid, een groter en veel effectiever appèl op de altijd aanwezige vanzelfsprekende menselijke motivatie om dingen te willen leren. En docenten krijgen meer armslag om hun les naar eigen inzicht in te richten. Andere werkvormen, een andere voorbereiding, een andere tijdsindeling. Maatwerk!

Hier gaan we niet in op de vraag hoe het flexrooster er binnen het Cambium College tot in detail uit zou moeten zien. Dat kan natuurlijk ook niet; dat is een subtiel proces van studie, onderzoek, discussie, overleg en heldere afspraken. Wat we hier wel doen is een aantal redenen aandragen waarom een flexrooster substantieel kan bijdragen aan leerplezier, leerprestaties en prettig studerende leerlingen. Maar ook aan beroepsmatige tevredenheid en voldoening bij het onderwijskundig personeel. Een goed werkend flexrooster vraagt inspanningen, inzet en aandacht van leerlingen en onderwijs. Maar het eindresultaat mag er zijn.

Elkaar versterken
Eén van de basisgedachten binnen het flexmodel is dat flexuren van 40 minuten en lesuren van 80 minuten elkaar zeer versterken. Met de flexuren hebben leerlingen een middel in handen waarmee ze op zoek kunnen naar het rooster dat zo goed mogelijk bij hen past. Zowel wat indeling betreft als inhoudelijk. De flexuren staan in dienst van de lesuren en andersom.
In de praktijk is gebleken dat leerlingen wel degelijk in staat zijn hun eigen weg te vinden als er binnen de school een helder en breed uitgedragen opvatting is over het flexmodel. Leerlingen die voor een groot deel hun eigen pad uitstippelen, daarbij succes ervaren en verantwoordelijkheid voelen, zijn vrijwel uitsluitend ook leerlingen die met plezier naar school gaan.

Leerling ‘los’ kunnen laten
Door de langere lestijd van 80 minuten kan de docent differentiëren. Een langere instructie voor de leerlingen die het nodig hebben. Andere leerlingen daarentegen kunnen meer zelfstandig verder werken. En de docent kan zich meer en beter concentreren op doceren, de leerlingen leren leren, het oefenen van vaardigheden en de verandering naar zelfwerkzaamheid begeleiden. Een van de uitdagingen voor de docent is de leerling ‘los’ te kunnen laten wanneer die dat – soms ook onbewust – aangeeft. Het herkennen door de docent van zo’n signaal is in dit verband essentieel.

Broodnodige souplesse
De naam flexrooster zegt het al: een lesuur van 80 minuten kan de docent op veel manieren indelen. Een beproefde praktijkvariant binnen diverse andere scholen bleek het opdelen in blokken van 10 minuten. Met als belangrijkste onderdeeltjes: start, opdracht, verwerking, feedback. En niet te vergeten: een niet vooraf ingevuld blok van 10 minuten… Voor de broodnodige souplesse. Binnen het Cambium College willen we vooral goed kijken naar de leerling. Vanuit de gedachte dat de intrinsieke motivatie altijd aanwezig is. Hoe raken we die snaar? Hoe kunnen we daar effectief mee omgaan? Hoe sluiten we beter aan bij de belevingswereld van de leerling? Hoe geven we de leerling meer verantwoordelijkheid en keuzemogelijkheden in het belang van een meer effectieve en plezierige schoolloopbaan?
Het zijn deze vragen die we hopen met betrokken partijen te kunnen beantwoorden. Met als eerste belang het geluk en welzijn van onze jongeren.

Onze agenda

30 nov

Ontwikkelochtend (leerlingen lesvrij)

  De Waard
01 dec

Cambium Experience

  Buys Ballot
01 dec

4tl PWS op KW1C

 12:30 - 17:00   Buys Ballot
Geen evenementen gevonden!